Jak bezpiecznie cieszyć się słońcem. Urlop bez niespodzianek

Słoneczne promieniowanie może być zarówno przyjacielem, jak i wrogiem. Jest niezbędne do życia i dobrego samopoczucia, działa antydepresyjnie, poprawia przemianę materii i ogólne funkcjonowanie organizmu, stymuluje skórną syntezę witaminy D. Jednocześnie, jego nadużycie może się skończyć udarem słonecznym, poparzeniem, odwodnieniem, a w przyszłości – rozwojem nowotworów skóry.

Z badań wynika, że już dwukrotne poparzenie słoneczne w dzieciństwie zwiększa dziesięciokrotnie ryzyko rozwoju czerniaka w przyszłości. Nadużywanie słońca jest szczególnie niebezpieczne dla osób, które mają na skórze znamiona barwnikowe. Poparzenie słoneczne może pozostawić na skórze trwałe ślady, szczególnie gdy pojawiły się pęcherze. U osób długo przebywających na słońcu i pijących mało płynów może dojść do odwodnienia, a jeśli nie miały nakrycia głowy – do udaru słonecznego.

Nie nadużywaj!

Co robić, gdy słońca było za dużo?

  • Schłodź skórę – opłucz ciało zimną wodą lub przyłóż kompres.
  • Użyj łagodzącego kremu po opalaniu (upewnij się, czy w jego formule nie ma mentolu – może podrażniać). Gdy skóra jest silnie zaczerwieniona i piecze, sięgnij po apteczny preparat łagodzący podrażnienia, np. piankę z pantenolem.
  • Zadbaj o nawodnienie organizmu. Pij powoli i małymi łykami. Możesz dodać do wody szczyptę soli lub wypić napój izotoniczny.
  • Jeśli pojawią się pęcherze, ból i gorączka – udaj się do lekarza. Tak samo w przypadku mdłości, wymiotów, zaburzeń świadomości – to może być objaw udaru słonecznego!

Objawy odwodnienia:

  • bóle i zawroty głowy, „mroczki” przed oczami
  • silne uczucie pragnienia, suchość w ustach
  • wzrost temperatury ciała
  • suche, spieczone usta
  • przyspieszone bicie serca, wzrost ciśnienia
  • rzadkie i skąpe oddawanie moczu o ciemnej barwie.

Lepiej zapobiegać

Jak zapobiec nieprzyjemnym konsekwencjom? Unikaj stałego przebywania na słońcu w godzinach, kiedy promieniowanie jest najsilniejsze – czyli między 11 a 15. Skórę zabezpiecz kremem z filtrem przeciwsłonecznym o wysokim faktorze, chroniącym zarówno przed promieniowaniem UVA, jak i UVB. Preparat aplikuj kilkakrotnie w ciągu dnia, a zwłaszcza po kąpieli  w morzu lub basenie (nawet jeśli producent zapewnia, że produkt jest wodoodporny). Zasłoń znamiona plastrem, a wcześniej posmaruj je preparatem typu sunblocker. Pamiętaj, że promienie słoneczne przenikają przez wodę, więc nie zażywaj kąpieli, jeśli nie zabezpieczyłeś skóry – temu właśnie służą preparaty wodoodporne. W wodzie nie czujesz gorąca, ale potem może się okazać, że masz poparzoną skórę. Koniecznie zabezpiecz głowę – noś czapkę z daszkiem, kapelusz lub chustkę.

Odwodnieniu zapobiegniesz, jeśli będziesz popijać wodę regularnie, małymi porcjami w ciągu dnia – nie dopuszczając do uczucia pragnienia, które jest sygnałem organizmu, że stracił już za dużo płynów. Pij powoli – jeśli wypijesz „duszkiem” dużą ilość wody, organizm szybko ją wydali, a nie zdąży z niej skorzystać. W upalne dni możesz sięgnąć po izotonik lub dodać do wody odrobinę soli. Nie gaś pragnienia napojami alkoholowymi – zimne piwo wprawdzie przyjemnie chłodzi i orzeźwia, ale przyspiesza wydalanie płynów przez nerki.

W przypadku zatruć pokarmowych, o które latem nietrudno, zadbaj o zwiększoną podaż płynów, szczególnie gdy doszło do wymiotów czy biegunki. Zwiększają one ryzyko utraty wody i elektrolitów, co może spowodować zaburzenia w pracy serca czy gorsze funkcjonowanie nerek. Warto mieć w wakacyjnej apteczce doustny preparat nawadniający – można go kupić w aptekach bez recepty. Środki takie (w postaci płynów lub saszetek z proszkiem) zawierają elektrolity, które tracimy podczas wymiotów czy biegunki. Podajemy je często i w małych ilościach.

Agnieszka Mączyńska-Dilis